نیروهای موثر در برنامه درسی
الف )مراجعان (فراگیران):
علائق ونیازهای فراگیران مستعد از طریق بیان نظرات ورای خود در برنامه درسی تاثیر گذار هستند.اگر این نیازها شناخته نگردد وبه آنها نوجه نشود تعداد متقاضیان دانشکده ودانشگاه ها کم می شود واگر از سازمانهای اجتماعی حمایت نشود جوانان مدرسه را رها می کنند وبر تعداد فراریان از مدرسه افزوده می شود.در اموزش عمومی اجباری راههای کمتری برای ارائه دیدگاه هایشان وجود دارد که علائم مربوط به خستگی ونارضایتی وافزایش فرار، از همین عدم رضایت مراجعان می باشد. اگر قرار است اعتماد به مدارس عمومی افزایش یابد،مردم به این نیاز خواهند داشت که نفوذ بیشتری در فرمولبندی هدف های کلی تربیتی ، وسایل حصول به این هدف ها را داشته باشند.(تقی پور ظهیر،1387)
ب)منتقدان : (افراد جامعه که نقدو بررسی می کنند )
افراد وگروههای درون جامعه ممکن است ارزشها و باورهای متفاوتی در باره آینده داشته باشند. منتقدان دارای نظرهای مختلف بوده ودر هر جامعه ای حضور دارند مگر اینکه جامعه در ارزش هایش یکپارچه باشد ،یا سخن گفتن آزاد ،ممنوع باشد.برخی از منتقدان بر روش های تدریس متمرکز تاکید دارند واولویت به این شیوه می دهند. هرگاه منتقدان منعکس کننده وحما یتگر عده بیشتری از جامعه باشندنفوذشان گسترش خواهد یافت. برخی از منتقدان که از روسو وفروید الهام گرفته اند بر این باورند که هر گاه فطرت پاک وطبیعت انسانی بوسیله برخی قدرتمندان بیرونی مورد فشار قرار نگیرد گزینش های صحیحی را انجام خواهد داد.منتقدان مطلع می توانند نقش مهمی در یک نظام تربیتی ایفا کنند،انتقادها هنگامی مفید است که طرحریزان برنامه درسی برای درک ارزش های موجود در ان فرصت هایی که منتقدان در باره گذشته ،حال و اینده در نظر گرفته کوشش نماید.( خوی نژاد،1380)
ج)کارشناسان(شاغلین):
- گروه های شغلی با علائق مشترک :معلمین تنها کسانی نیستند که گروه های خاص یا علائق مشترک را تشکیل می دهند. مدیران،مشاوران،کتابداران،متخصصان مواد درسی ،که هدف گروههای شغلی رشد شغلی اعضایشان می باشد ،که بطور مستقیم واز طریق برنامه های ضمن خدمت وانتشاراتشان ،برنامه درسی را تحت تاثیر قرار می دهند. (مشایخ،1386)
- اصلاح طلبان شغلی: این گروه برای اصلاح در تعلیم و تربیت کار می کنند.مقاصد این گروه و مراکز، شناسایی را ههای مطلوب از طریق پژوهش، گسترش برنامه ها و مواد مناسب درسی وانتشارونمایش این مواد می باشد.
- تولید کنندگان مواد آموزشی: تکنولوژی آموزشی: ساخت ابزار متناسب با پیشرفت های کنونی. مواداموزشی اثر مهمی در برنامه درسی دارد. کتاب بعنوان یک ماده آموزشیست ،یکی از بهترین راههای شناخت تجربیات تربیتی ارائه شده در یک کلاس درس،ارزیابی کتاب های درسی در عمل است. محتوای برخی از کتاب های درسی بوسیله پروژه های ملی برنامه درسی تحت تاثیر قرار گرفته است. افزایش سریع کاربرد کامپیوترها در تعلیم و تربیت موجب فراهم اوری نفوذ قابل ملاحظه تولید کنندگان نرم افزار در برنامه درسی گردیده است یک عقب ماندگی جدی در تولید نرم افزار های مفید تربیتی ممکن است ناشی از عدم اطلاع بسیاری از دست اندرکاران تعلیم و تربیت باشد. (محسن پور ،1389)
- اعتبار گذاری (رسمیت بخشی): منظور حفظ سطح قابل قبول ویا حد اقل قابل قبول در تعلیم و تربیت است.اعتبار گزاری در اصل یک ارتباط ناحیه ای مدرسه- دانشکده بوده که در ابتدا ی قرن حاضر بوجودآمد تا پذیرش دانشجو در دانشکده ها را تسهیل کند.
د) گروههای قانونگذار:
اعضای قانونگذار ایالتی وملی در تلاش برای کنترل بیشتر برنامه های تربیتی هستند. اعضای گروه قانون گذار بوسیله انتخاب کنندگانشان ، سخنگویان گروههای مشترک شغلی بوسیله دوستان یا همکارانی که در تجارت دارند تحت نفوذ قرار می گیرند،نقش این گروه ها در برنامه درسی نقش فراگیر بوده. اساسا نقش این گروه ها فراهم آورنده منابع برای تعلیم و تربیت هستند،وهمچنین اهدافی را برای تعلیم و تربیت تعیین می کنند. برخی از قوانین حتی جنبه های طراحی برنامه درسی و اجرای آن را مشخص کرده است. مقاصد قانون گذاران در رابطه با برنامه درسی از طریق تهیه امکانات مالی ویا قطع اینگونه امکانات از برنامه ها تحصیل می شود.(خوی نژاد،1380)
دادگاهها:
هر دعوی در برگیرنده یک سئوال اختصاصی وتعمیم دادگاه در پاسخ آن سئوال است .تصمیم دادگاه ضمن اثر گذاری
بر سایر بخش های نظام تربیتی اثری موج گونه را بوجود می آورد .مثلا دستور دادگاه در مورد اختلاط دانش آموزان جهت رسیدن به هدف عدم تبعیض نژادی موجب تضعیف قیدهای نااستواری شد که مدرسه هابه اجتماعات پیرامونی آنها محدود می کرد. (همان منبع )
منايع:
- خوی نژاد،غلامرضا،(1380)،برنامه ریزی درسی(برای تدریس ویادگیری بهتر)، چاپ ششم،انتشارات قدس رضوی